EDEBİ ARAŞTIRMA DERSLER
KOMİK NET HAFİYESİ YAZ Bİ YERE *
tariHistory - Tarihin Tarihi


victory


17
YORUM
24
PAYLAŞIM
Şimdi opereysin.com'da: Anılar – Alındılar

SamanAtasözleri, kökü binlerce yıl öncesine dayanan, bir milletin kültürünü ve inancını yansıtan kısa ve özlü sözlerdir. Binlerce yıl, dilden dile, nesilden nesile aktarılmış olmaları sebebiyle olacak, gereksiz bir kelime, hatta bir ek bulundurmazlar. Yeri geldiğinde; bir paragrafta anlatılamayacak bir düşünceyi, tek başlarına anlatırlar.

Bazı atasözlerimizi daha sık duyar, daha sık kullanırız. Bundan mıdır bilinmez, anlamlarını kurcalamaz, nereden geldiğini araştırmayız. Aynen “Sakla samanı, gelir zamanı” atasözümüzde olduğu gibi.

Saman, bildiğiniz gibi hayvan yemi olarak da kullanılan kurutulmuş bitkilere verilen isimdir. Peki bu atasözümüzde niçin yer alıyor?

Evet, saman, hayvan yemi olarak kullanılır ve bu yönüyle bir kaç hazırcevap okuyucumuz hemen “Efenim eskiden saman çok lazımmış. O yüzden, saklayın da vakti gelince kullanın anlamında söylenmiş” diyebilirler. Sadece onlar değil, atasözlerini açıklayan pek çok kitap aynı mantıkla bu atasözümüze açıklık getirir.

Peki bunun neresi garip? Saman saklanamaz mı? Saklanabilir, fakat uzun süre saklanamaz. Çünkü bilenler bilir, samanın en temel özelliklerinden biri çabucak küflenmesidir. Bu yüzden uzun süreli depolanamaz.

Uzun süreli depolanamayacak bir şeyi, bol bol depolamamızı mı öğütlüyor yani bu atasözümüz? Çok hikmetli görülüp, bugüne kadar gelmesinin sebebi “Ne olursa olsun, sakla sen!” fikri mi yani?

Tabi ki hayır!

Eh o zaman bu atasözümüz, nereden geliyor?

Efendim, Osmanlıca’dan gelen bir kelimeyi kullanırken, dikkat etmemiz gereken en önemli şeylerden biri, inceltme veya uzatma anlamında kullanılan ^ işaretini içerip içermediğidir. Fakat bu önemli ayrıntıyı kolayca atlarız. Kâr yazıldığına rastlamışsınızdır, fakat hilal gibi bazı kelimelerimiz normalde inceltme işaretiyle (hilâl) yazılmazlar. Halbuki içerdikleri ses, tamamıyla inceltme işareti kullanılmasını gerektirir.

Peki bunu neden boşlarız? Çünkü -normal a ile- hilal kelimesinin özel bir anlamı yoktur. Bu yüzden hilal de yazsanız, hilâl de yazsanız, aynı şey anlaşılır.

Ama her kelime her zaman böyle kolayca anlaşılamaz. Eski Türkçe’de inceltme işaretiyle kullanılan bir kelimeyle, günümüzde karşılaşanlar, onu eskisine benzeyen yeni bir sözcükle karıştırıverirler. İşte “Sakla samanı gelir zamanı” atasözünde geçen saman sözcüğü de bu akibete uğramıştır.

Nasıl mı?

Osmanlıca’da kullanılan sâmân kelimesi sözlükte, “altın, mücevher, değerli eşya” şeklinde açıklanır.

Atasözümüzdeki saman da işte bu sâmândır ve meşhur atasözümüz “Sakla altınını, gelir zamanı” anlamına gelmektedir.

Zaten zaman kelimesindeki uzatmayı dikkate alırsak, bugün kullandığımız şekliyle saman ile zaman kelimeleri bir ses uyumu bile oluşturamazlar. Bu yüzden saman kelimesinin ikinci a’sını, kelimede olmamasına rağmen, ister istemez uzatırız.

Sahi bu atasözümüzde niçin saman kelimesinin geçtiği, hiç aklınıza gelmiş miydi?

17 yorum var
  • Üye Resmi
    1 kişiye göre güzel bir yorum.
    flightnumber_118

    çok güzel yazı.tebrik ediyorum. yıllardır süregelen bir yanlış kullanımın önüne geçmiş oluyorsunuz. bu web camiası da gerekli gereksiz herşeyi kopyalayıp bangır bangır bağıracağına bunun gibi bilgilendirici yazıları yayarlarsa faydalı bir iş yapmış olurlar.

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    akoo

    bence çookk uzun kısa ve net olması herzman daha iyidir…

    Yorum Yap
    • Henüz kimse güzel bulmamış.
      ZEYNEP

      ne uzun ne kısa 100 alıyım o bana yeter arkadaşlar

    • Henüz kimse güzel bulmamış.
      kadir

      bende katılıyorum kısa ve öz olacak…

  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    deniz

    BEKLENMEYEN İYİLİKLER

    Sakla samanı gelir zamanı atasözünde anlatılmak istenen herhangi bir eşyamızı veya yaptığımız iyiliklerin karşılıksız kalmayacağı mutlaka herhangi bir zaman o iyiliğin veya eşyanın bize yararı olacaktır. Bu atasözünde bu anlatılmak istenmiştir.

    Örneğin bir arkadaşımız bizden bir kalem veya silgi istediği zaman ona vermeliyiz. Çünkü ileride bir gün bizde kalemimizi evde unutabiliriz o arkadaşımız bize kendisinde olan fazla kalemi verebilir. Böylece yaptığımız iyilik karşılıksız kalmamış olur.

    Bundan sonra “ Sakla samanı gelir zamanı” adlı atasözüne uyalım. Çünkü yaptığımız iyilikler BEKLENMEDİĞİMİZ bir anda bize geri dönerler.

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    isim yok

    çok güzelll

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    sd

    süper

    süper

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    batuhan

    gerçekten çok uzun az ve öz kompozisyon yazan bir site bilen varsa lütfen söylesin

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    MUSTAFA

    ÇOOOOOOOOOK GÜZEL

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    damla

    çok güzel çok beyendim bana bu çok lazım tek bana değil herkese lazım çok güzel atasözü

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    bulum

    deniz arkadaşımıza katılıyorum

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    ecemsu

    bencede çok güzel ben çok beğendim tamda ödevime çok lazımdı.

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    damlasu

    deniz sağ olk projemde yardımcı oldun
    :D

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    gülşen

    bence sakla samanı gelir zamanı bir şeyi saklarsak kesin bir gün onunla bir işimiz çıkar o yüzden bir kalem bulduk onu bir yere koyduk sonra bir gün bize o kalem lazım oldu onu alıp kullanabiliriz o yüzden her şeyi saklamalıyızz!bence bu atasözünün anlamı budurrr…..

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    doğukan

    Bence çook güzel

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    MEYRA

    bu bilgiyi vermeniz çok güzel ama sakla samanı gelir zamanın açıklamasını erseydiniz

    Yorum Yap
  • Henüz kimse güzel bulmamış.
    hüseyin

    çok güzel ama çok uzun

    Yorum Yap

Yorum yapın

Opereysin.com üyesiyseniz, yorumunuzun sahipsiz kalmaması için giriş yapabilirsiniz. Üye değilseniz, 1 dakikanızı ayırıp üye olabilirsiniz. Yorumlar, onaydan geçmeden yayınlanmazlar.

Türkçenin doğru kullanıldığı yorumları seviyoruz. (Nasıl yazmalıyım?)

Yorum Ön İzleme > Göndermeden önce bi' bakın.

POPÜLER

KUİZ

ÖNE ÇIKAN

VİDEO

SON KONUŞULAN

Bumerang - Yazarkafe

ARŞİV

1,851 yazı. Dile kolay...