Sık yaptığım bir ukalâlıktır. Rastgele bir anda “Kilo ne demek?” diye sorarım meclislerde. Kelimenin en çok “Fazla kilolarımdan kurtulmak istiyorum” gibi cümlelerde yer bulmasından kaynaklanıyor olsa gerek, ekseriyetle “ağırlık birimi” olduğu yönünde cevaplar gelir. Önce “Herhalde kilogramdan bahsediyorsunuz” derim ve muhakkak onun da ağırlık değil kütle birimi olduğuna vurgu yaparım. Sonra da doğru cevâbı veririm. “Arkadaşlar kilo bin demektir, bildiğiniz bin”. Ardından sayarım: “kilometre, kilogram, kilowatt…”

Allah-ü âlem menşei latincedir. Mikro, mili, santi, desi, kilo, mega… 10′un üslerine verilmiş isimler bunlar. Şu listeye bakın, hepsi tanıdık gelecek size:

exa, zetta, yotta… diye gidiyor.

Nerede kullanıyoruz bunları? Herkesin bildiği gibi; bilgisayarda. Ram, harddisk ve ekran kartı kapasitelerimiz için sıkça zikrettiğimiz kelimeler bunlar. Kilobyte diyoruz meselâ, kelime mânâsına bakarsak 1000 byte demek. Peki kilobyte derken bizim kastettiğimiz ne: 1024 byte. Demek ki bu kelimeler bilgisayar terimi olarak kullanılırken bir anlam kaymasına uğramışlar.

İşte bu durumdan rahatsız olan bâzı aklıevvel bilgisayarcılar, düzeni sağlamak ve yanlışı düzeltmek için yeni isimlendirmelere gitmişler. Demişler ki kilobyte demek 1000 byte demek. 1024 byte için biz “kibibyte” diyelim. Megabyte demek 1000² byte demek, 1024² byte için biz “mebibyte” diyelim. Böylece yeni kelimeler üretmişler.

exbi, zebi, yobi… diye gidiyor.

Belki sağda solda görmüşsünüzdür KiB, MiB gibi ifâdeler. İşte onlar da bu yeni kelimelerin kısaltmaları. KiB demek, kibibyte demek, yâni 1024 byte, yâni bizim kilobyte demeye alıştığımız şey. E ne olacak şimdi, hepimiz kilobyte demeyi bırakıp yerine kibibyte mı diyeceğiz?

“Ipod’un kaç Gibibyte’lık?”…

I-ıh, zor biraz. Yanlışı doğru tespit etmiş, güzel de çözüm üretmişler ama bu ifâdelerin şu saatten sonra tutacağına, yaygın kullanım bulacağına pek aklım ermiyor. Kendi adıma söyleyeyim…

Ha ne olmuş, işine gelenin aklına hemen ermiş. Meşhur problemdir bilirsiniz: “250′lik HDD aldım, Windows’ta 232 GB gözüküyor. Cık cık cık… üreticiler bizi kandırıyor mu?”

Bir daha duyarsanız hemen cevâbı yapıştırın: “Hayır, üreticiler işlerine geldiği için yaygın olan yanlış yerine, bilinmeyen doğru gösterimi kullanıyorlar”.

Üreticinin cevâbı da çok basit: “250 GB dediysek 250 x 1000³ byte dedik, yâni 250 milyar byte dedik, 250 x 1024³ byte demedik ya. O dediğinize 250 GiB denir.” Ki haklılar da, 250 GB yaklaşık 232 GiB ediyor, gelin hesaplayalım.

250 x 1000³ / 1024³ ~= 232

Peki Windows neden 232 GiB diye değil de, 232 GB diye gösteriyor? Gâyet basit, Windows her zaman olduğu gibi, yaygın olan yanlışı, bilinmeyen doğruya tercih ediyor da ondan. Ukalâlık yapıp MiB, GiB filân yazıp anlamayanların hışmına uğramak hiç tarzı değil. Varsın millet HDD üreticilerini dolandırıcı kabul etsin.

Netice? Gidip yeni bir HDD alacağınız zaman, 500 GB diye satılıyorsa hemen oturup Windows’a göre kaç GB edeceğini hesaplayabilirsiniz. Veyâ satıcıya “Haa 500 GB mı, 466 GiB eder o” diye artislik yapabilirsiniz. Artık size kalmış…

Bu yazı Mustafa Dokumacı tarafından kaleme alınmış, özel izniyle Opereysin.com’da yayınlanmıştır.

Yorum Yapın

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.